Eczeem is hoofdzakelijk een aandoening die voorkomt op de zuigelingenleeftijd en op de vroege kinderleeftijd. Allergisch eczeem hangt vaak samen met IgE (atopisch eczeem), maar kan ook niet IgE-gerelateerd zijn (niet-atopisch eczeem). Eczeem wordt gekenmerkt door extreme jeuk en aanhoudend - vaak extreem - krabben, met als gevolg bobbelvorming, ontvelling, bloeding, vochtafscheiding en korstvorming, secundaire infectie en uiteindelijk verdikking. Hoewel eczeem overal op het lichaam kan voorkomen, zijn er kenmerkende plaatsen die worden aangedaan die variëren met de leeftijd. Bij zuigelingen is vaak het gebied rond het onderste deel van het oor aangedaan, terwijl de kenmerkende lokatie bij kinderen op de kleuterschoolleeftijd de buigzijde van de armen en benen is.

Contactdermatitis is een ontstekingsreactie van de huid veroorzaakt door irriterende stoffen of allergenen. De immuunreactie is celgemedieerd; contactchemicaliën fungeren als haptenen, binden aan epidermale eiwitten en vormen een volledig antigeen dat sensibilisatie induceert. De belangrijkste oorzaken bij kinderen zijn zepen, detergentia (irriterende stoffen) en chemische bestanddelen/allergenen van kleding en schoenmaterialen (bijv. nikkel en chromaat).

Andere vormen van dermatitis als seborroïsch eczeem/dermatitis (overmatige afscheiding van huidsmeer vermengd met schilfers) hebben bepaalde kenmerken die lijken op eczeem en tegelijk met eczeem kunnen voorkomen. De aandoening begint doorgaans vóór de leeftijd van 2 maanden en verdwijnt spontaan binnen 3 of 4 weken. De essentiële kenmerken zijn uitslag en schilfering. De voor eczeem kenmerkende jeuk en uitslag meet vochtblaasjes ontbreken. In tegenstelling tot eczeem is altijd de hoofdhuid aangedaan en voor een succesvolle behandeling moet dit gebied ook worden behandeld. De oorzaak van seborroïsch eczeem/dermatitis is grotendeels onbekend.

Urticaria of galbulten (netelroos) is een jeukende eruptie die ook de huid aantast en die wordt gekenmerkt door rode uitslag en gezwollen bobbeltjes van diverse afmetingen die wit verkleuren bij wegdrukken. Een afzonderlijke bobbeltje blijft minuten tot meer dan 48 uur bestaan.

De prevalentie van urticaria is uitermate hoog. Meer dan 20% van de populatie heeft ooit wel eens galbulten gehad. Acute urticaria kan in elke leeftijdsgroep optreden en is het type dat het meest bij kinderen wordt waargenomen. Chronische urticaria (urticaria die 3 maanden of langer aanhoudt) komt vaker voor bij jongvolwassenen dan bij kinderen en volwassenen.

Acute urticaria kan meestal symptomatisch worden behandeld met antihistaminica en door verwijdering van factoren die urticaria opwekken (op grond van de voorgeschiedenis). Vaak verdwijnt urticaria vanzelf en kan er geen onderliggende oorzaak worden gevonden. De kans dat een onderliggende oorzaak van chronische urticaria wordt gevonden, is veel kleiner dan voor acute urticaria, d.w.z. in minder dan de helft van het aantal gevallen. Allergische IgE-gemedieerde reacties worden primair waargenomen bij acute urticaria bij kinderen, maar de meeste gevallen van acute urticaria bij kinderen hangen echter samen met infecties.

De prevalentie van eczeem op de kinderleeftijd is geschat op 15-20%. Hiervan bleek 33-40% gesensibiliseerd te zijn met allergeenspecifieke IgE-antilichamen. De prevalentie van eczeem lijkt in geïndustrialiseerde gebieden echter hoger te zijn. De leeftijd waarop de eerste symptomen verschijnen, is bij 60% van de patiënten in het eerste levensjaar, echter zelden voor de leeftijd van 2 maanden. Bij nog eens 30% van de patiënten manifesteert eczeem zich tussen de leeftijd van 1 en 5 jaar en bij ongeveer 10% tussen de 6 en 20 jaar. Eenderde groeit nooit over de aandoening heen.

1 op de 3 peuters en jonge kinderen met eczeem het atopisch syndroom heeft, wat de aanvang betekent van de allergiemars. Vaak is er sprake van een geassocieerde (voedsel-)allergie en kan het kind baat hebben bij allergologisch onderzoek. Aanhoudende symptomen moeten altijd worden onderzocht.